Chức Thánh trong hàng giáo dân

Trong Năm Thánh đặc biệt dành riêng để cầu nguyện cho Linh Mục, chúng ta đã được học, được xem nhiều bài viết về Chức Năng ”Tư-Tế, Ngôn-Sứ, Quân-Vương” của Hàng Giáo Phẩm. Vì thế, trong bài này, tôi chỉ trích dẫn Kinh Thánh, Giáo Lý Công Giáo nói về giáo dân vì họ là đại đa số trong Hội Thánh. Nói đến Hội Thánh là nói đến Đức Tin vì Đức Tin là linh hồn của Hội Thánh.

Kinh ”CREDO: TÔI TIN” mà Giáo Hội Công Giáo Việt Nam dịch là ”Kinh Tin Kính’‘ có ý nghĩa thật súc tích bởi vì ”tin” mà chẳng ”kính” là con số ”không” như lời dạy của Chúa Giê-su và của Phao-lô… Gia-cô-bê cũng khẳng định: ”Đức tin không có hành động là đức tin chết.” Tin mà không có lòng ”kính mến” là chẳng tin gì cả! Trong mười hai điều tin, có bốn ”đặc tính bất khả phân ly” sau đây buộc người Công Giáo phải tuyên xưng về Giáo Hội, đó là: ”duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền.*” Bốn đặc tính này chứng minh điều sau đây:

Người viết bài này cũng có chức thánh vì nó cũng là Giáo Hội, là Ki-tô hữu, là Ki-tô khác, tức là giáo dân cũng được mặc lấy Chúa Ki-tô để cùng sinh, sống, chịu khổ nạn, chịu tử nạn, chịu chôn với tội lỗi của mình, được phục sinh, chiến thắng tội lỗi mà hiển trị với Ngài như tiếng nhạc mở đầu chương trình phát thanh Đài Vatican: ”Christus vincit! Christus regnat! Christus, Christus imperat!- Ki-tô chiến thắng! Ki-tô ngự trị! Ki-tô, Ki-tô quản trị!”

Theo lời đề nghị của nhiều người, tôi xin mạo muội nêu lên nguồn gốc và ý nghĩa của các chữ ”tư-tế, ngôn-sứ, quân-vương” như sau:

Chữ Hán-Việt ”tư-tế, ngôn-sứ, quân-vương”, được dùng trong Giáo Hội, có nghĩa là ”thánh hiến mình, được sai đi rao giảng Lời, làm vua.” Hai chữ ”quân, vương” có cùng một ý nghĩa, tức là ”điệp ý”. Còn tại sao gọi là ”tư-tế”? Chữ ”tư” có nghĩa là ”riêng”, trái nghĩa với ”công”. Chúng ta còn nhớ bài ca nhập Lễ có câu: ”Con sẽ bước lên Bàn Thánh, tế lễ mình, làm của lễ hy sinh.” Chữ ”tế lễ mình” dịch sang tiếng Pháp, Anh là ”se sacrifier, sacrifice oneself”, gốc Latinh là ”se sacrificare”.  Tiếp đầu ngữ ”sacri” là cách biến âm của chữ ”sacer” có nghĩa là ”thánh”.

Chữ ”tư-tế” còn dịch từ chữ Latinh ”sacerdos, sacerdotis”, có nghĩa là ”linh mục, của linh mục”. Chữ này có hai thành phần: ”sacer” và ”dos, dotis” do động từ Latinh là ” dare, do, das, dedi, datum: cho, tặng, làm*”, sang tiếng Pháp thành ”dot: hồi môn” là ”của riêng” mà người đàn bà mang theo để về nhà chồng. Khi bà ta qua đời hay đi tu thì của này được đưa vào tu viện. Chữ ”sacrement” hay còn gọi là ”acte sacramental” là ”phép thánh hóa”, là nghi thức thánh hiến người, bánh-rượu Lễ là đối tượng của phép này. Vì thế, khi lãnh nhận Bí Tích Thanh Tẩy (Rửa Tội), tôi đã được ”cho” Dầu Thánh, được dâng ”riêng cho” Thiên Chúa để mặc lấy Đấng Thánh được Chúa Cha xức Dầu và sai đi, để tôi trở thành con của Thiên Chúa, con của Giáo Hội và cũng là Giáo Hội, tức là ”Hiền Thê” của Giê-su, là bạn đời của Ngài, không phải là ”trăm năm”, mà đến ngày sau vĩnh hằng! Là Hiền Thê của Ki-tô nên tôi có của ”Hồi Môn”, có Chức Thánh Tư-Tế trong hàng giáo dân*, có chức Ngôn Sứ cho người ngoài Đạo, cho người trong Đạo nói chung.

Tôi xin trích dẫn Lời Chúa trong Kinh Thánh và Sách Giáo Lý để chứng minh điều mà tôi vẫn luôn xác tín như vừa rồi, để nhiều giáo dân đừng cho rằng đó là điều không tưởng (utopie), để họ khỏi lên án giáo dân ”quèn” như tôi là ”kẻ ăn mày đòi xôi gấc”, dám lộng ngôn, phạm thượng, và để họ cũng được Chân Lý giải thoát khỏi mặc cảm tự ti rằng họ không có Chức Thánh! Nếu không có Chức Thánh thì là chức gì? Không lẽ là ”chức ma, chức quỷ”?  Rõ ràng là không vì Phê-rô đã khẳng định như sau: ”Ngõ hầu, nhờ đó, anh chị em được thông phần bản tính Thiên Chúa…” (2 Phê-rô 1,4) Sách Giáo Lý, số 823 ghi: ”Như vậy, Giáo Hội là ”Dân Thánh của Chúa”, nên các thành viên của Giáo Hội được gọi là ”các thánh”. ”Dân Thiên Chúa thực hiện ”chức quân vương” của mình bằng cách sống phù hợp với ơn gọi này là phục vụ với Chúa Ki-tô.” (số 786) ”Phép Rửa Tội là ơn đẹp nhất, huy hoàng nhất trong các Thiên Ân (…) Chúng ta gọi phép này là ơn ban ân sủng, sự xức dầu, sự soi sáng, y phục không hư nát, sự tắm bằng việc tái sinh, ấn tín, và tất cả những gì quý báu nhất. (số 1216. Tôi dịch có hơi khác bản tiếng Việt của Tu-Sĩ Xa-lê-diên.)

Vâng, dù không được ”đưa vào hàng” như GM, LM, PT, nhưng, khi được rửa tội, dù ở trong hàng giáo dân, tôi cũng đón nhận Thánh Linh để trở thành quý tử của Chúa, từ một em bé nô lệ nguyên tội (péché originel), được nâng lên (relevé) hàng Ân-Tử, được xếp (ordonné: classifié) vào Hoàng Tộc Giê-su (Quân Vương), được mở cửa vào sự sống trong Chúa Thánh Thần, vào các Bí Tích khác vì Phép Thánh Thanh Tẩy là nền tảng của đời sống Ki-tô hữu, vì tất cả các Bí Tích khác đều quy về (ordonnés à) Phép Thánh Thanh Tẩy. Rõ ràng Phê-rô đã viết như sau: ”Còn anh-chị-em, dòng giống được tuyển chọn, hàng tư-tế quân-vương, một nước thánh thiện, một dân tộc được sở hữu: possédé.” (I Phê-rô 2,9). Còn thánh Léon Cả (serm.4,1) nói : ”Dấu Thập Giá làm cho những người được tái sinh trở thành quân vương, việc xức Dầu của Thánh Linh thánh hiến họ thành linh-mục (prêtres) để, ngoại trừ việc phục vụ đặc biệt là thừa tác vụ của chúng tôi, tất cả các Ki-tô hữu có tinh thần và sử dụng lý trí của mình, nhận ra mình là dòng giống quân vương này và là người dự phần vào chức năng tư- tế…Và còn gì mang tính tư tế cho bằng hiến dâng cho Thiên Chúa lòng trong sạch và dâng lên bàn thờ lòng mình hy lễ không tỳ vết của lòng đạo đức?” (số 786)

Trong phần nói về ba chức thánh của giáo dân, số 897- 945, Sách Giáo Lý có ghi nhiều điểm nổi bật của họ, đặc biệt ở số 899 như sau : ”Các tín hữu giáo dân nằm ở hàng đầu hết trong sự sống của Giáo Hội; nhờ họ, Giáo Hội là nguyên lý sống động của Giáo Hội. Họ là Giáo Hội.” Số 904 ghi: ”Chúa Ki-tô hoàn thành chức năng ngôn sứ của mình không chỉ qua hàng giáo phẩm (hiérarchie) (…), mà còn qua giáo dân…” Cụ thể hơn nữa là các phần Giáo Lý sau đây:

Về Tư-Tế

Khi gia nhập Dân Thiên Chúa nhờ đức tin và Phép Rửa Tội, chúng ta dự phần vào ơn gọi độc nhất của Dân Tộc này: ơn gọi tư-tế: Chúa Ki-tô, thượng tế được chọn giữa loài người, biến Dân Tộc mới này thành vương quốc, những linh-mục cho Thiên Chúa, Cha Ngài. ĐÚNG THẾ, những người đã được rửa tội nhờ việc tái sinh và việc xức dầu của Thánh-Linh, được thánh hiến để làm nơi cư ngụ linh thiêng và hàng tư-tế thánh thiện.

Về Ngôn-Sứ

Dân Thánh của Thiên Chúa cũng dự phần vào chức năng Ngôn-Sứ của Chúa Ki-tô. Nhất là họ ngôn-sứ nhờ cảm thức siêu nhiên của đức tin vốn là tri năng của toàn Dân Ngài, giáo dân cũng như hàng giáo phẩm khi Dân này kiên trì gắn bó với đức tin đã được truyền lại cho các thánh một lần là dứt khoát và khi họ đào sâu thêm sự hiểu biết về đức tin và trở thành chứng nhân cho Chúa Ki-tô nơi trần thế này.

Về Quân-Vương

Sau cùng, Dân Thiên Chúa dự phần vào chức năng quân-vương của Chúa Ki-tô. Chúa Ki-tô sử dụng vương quyền của Ngài bằng cách lôi kéo mọi người đến với Ngài nhờ sự chết và phục sinh của Ngài. Chúa Ki-tô, Vua và Chúa vũ trụ, đã trở thành đầy tớ của mọi người, Ngài đến không phải để được phục vụ, nhưng để phục vụ và để hiến mạng sống của Ngài làm giá chuộc cho nhiều người. (Mt 20,28). Đối với các Ki-tô hữu, ”ngự trị là phục vụ Ngài”, đặc biệt trong người nghèo và người đau khổ, trong những người này, Giáo Hội nhận ra hình ảnh của Đấng Sáng Lập ra mình.

Kinh Thánh và Sách Giáo Lý dạy như trên. Vậy thì có gì khác biệt giữa Hàng Giáo Phẩm và giáo dân không? Số 872 ghi: ”Do được tái sinh trong Chúa Ki-tô, giữa tất cả tín hữu của Chúa Ki-tô, có sự bình đẳng thật sự về phẩm giá và hoạt động, chiếu theo sự bình đẳng này, mọi người đều cộng tác vào việc xây dựng Thân Thể Chúa Ki-tô tùy theo điều kiện và chức năng của mỗi người.”

Có sự khác biệt* không có nghĩa là ”hơn, thua” vì Thánh Gioan Kim Khẩu dạy rằng ”nói hơn thua” giữa Hàng Giáo Phẩm và hàng giáo dân là có tội!

Ngày nay, giáo dân không nói ”Tôi đi xem Lễ”, mà có quyền tuyên xưng ”Tôi đi dâng Lễ”. Đời tôi cũng là một Thánh Lễ kéo dài từ Thập Giá ở Can-vê, trước Bàn Thờ, trong gia đình và ngoài xã hội dù tôi là đứa bất xứng, đầy tội lỗi.

Với những tâm tình vừa nêu, con xin các Ngài Mục Tử noi gương Chúa Cứu Thế, ôm chiên vào lòng dù đó là chiên lạc hay là chiên ghẻ lở.

Phan văn Phước

Đức Quốc, Düsseldorf, 19.9.09

Ghi chú:

*Anh em Tin Lành bỏ chữ ”tông truyền” trong Kinh Tin Kính.

*Chữ ”do, did” trong tiếng Anh mượn chữ ”do, dedi” của tiếng Latinh. Ví dụ: ”Could you do me a favo(u)r, please?” Chữ ”date, Datum: ngày, tháng, năm” là quà Ông Trời cho. Chữ ”édition” là xuất bản, tức là cho ra ngoài. (e, ex: ngoài)

*Có nhiều sự khác biệt. Xin nêu vài điểm như sau: Giáo dân đọc Lời Truyền để tin, sống và truyền Đạo; Linh Mục đọc Lời Truyền để dâng Thánh Lễ thì bánh-rượu trở thành Thịt-Máu của Chúa Giê-su. Giáo dân chỉ có thể làm phép rửa tội khi cần kíp.

Advertisements

Có 5 phản hồi tại Chức Thánh trong hàng giáo dân

  1. […] mời nhị vị mục tử (mà chiên hèn mọn này đã nêu quý danh) vui lòng đọc bài ”Chức Thánh Trong Hàng Giáo Dân” trên trang NVCL để xem có phải là bài của Satan không! Đó là tâm tình của chiên […]

  2. Tinhuuviet viết:

    Cám ơn Bác Phước về những suy tư về đời sống giáo dân. Nếu mọi người ở trong cương vị của mình ( hay trong vai trò được mời gọi đảm trách nơi cộng đoàn và trong Giáo Hội – chứ không phải là "chức vị" trong một tổ chức như người ta vẫn thường suy nghĩ và lựa chọn hay tranh giành nữa!) biết chu toàn tốt bổn phận của mình với tất cả cõi lòng, thì chắc chắn là Nước Chúa trị đến!

    • tinhuuviet viết:

      Tiếc là mỗi một người trong chúng ta phải đấm ngực ít nhất là ba lần một ngày để thưa rằng: lỗi tại tôi mọi đàng… nên vẫn còn đó nhiều chuyện cần làm để tu thân tích đức, để góp ý, xây dựng Cộng đoàn và Giáo Hội Chúa Kitô ngày một thánh thiện hơn.

    • tinhuuviet viết:

      Con đọc bản dịch tiếng Việt khác thấy chính xác hơn :
      899 (2442) Sáng kiến của giáo dân đặc biệt cần thiết khi phải khám phá, và tạo ra những phương thế để đem các đòi hỏi của đạo lý và đời sống Ki-tô giáo thấm nhập vào các thực tại xã hội, chính trị và kinh tế. Công việc này là chuyện bình thường trong đời sống Hội Thánh.
      (xem tiếp)

      • tinhuuviet viết:

        Giáo dân đứng ở tuyến đầu của Hội Thánh. Nhờ họ Hội Thánh trở thành nguyên lý mang lại sự sống cho xã hội. Chính vì thế họ luôn luôn phải ý thức rất rõ rằng không những họ thuộc về Hội Thánh, mà họ còn là Hội Thánh nữa, nghĩa là cộng đoàn tín hữu đang sống trên trần thế này, dưới sự hướng dẫn của vị thủ lãnh chung là Ðức Giáo Hoàng và các giám mục hiệp thông với ngài. Họ là Hội Thánh (Ðức Pi-ô XII, diễn từ 20 tháng 2 1946; được Ðức Gio-an Phao-lô II, trích dẫn trong CL 9).

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: