Tín hiệu lạc quan cho Giáo Hội CG Việt Nam?

Tháng Mười 28, 2010

Người viết mắc nợ quý độc giả một bài viết đã hứa nhân lúc đưa lên câu chuyện về một người đàn bà nổi loạn có tên Jeanne Miller.

Dự định của người viết là đề cập tới bài trả lời phỏng vấn gần đây của Đức Cha Nguyễn Chí Linh, Phó Chủ tịch HĐGMVN. Nhưng khi nghe băng ghi âm Cha Chân Tín nhận định về nội dung bài trả lời của Đức Cha Linh, mới nhận ra rằng cái nhìn và suy nghĩ của mình còn non lắm, phiến diện lắm – trẻ con nữa là khác, nên xin rút lại lời hứa.

Hơn nữa, sự ra đời và những bước đầu của Ủy ban Công Lý & Hòa Bình (trực thuộc HĐGMVN) do Đức Cha Nguyễn Thái Hợp, Giáo phận Vinh, phụ trách cũng là tiền đề để tôi có cái nhìn lạc quan hơn.

Thật ra, trong mọi vấn đề, mỗi người có cái nhìn riêng, những suy tư, cảm nghĩ riêng và cả suy đoán riêng, tuy có thể có cùng một ước vọng, một hoài bão tương tự nhau. Cùng một sự việc, có người thì nhìn bằng cặp mắt bi quan, thất vọng; có người thì có thái độ hoài nghi hoặc với toàn bộ vấn đề hay trong một vài khía cạnh nào đó. Song cũng không ít người bày tỏ lạc quan tin tưởng và hy vọng.

Đọc Văn thư của Đức Cha Nguyễn Thái Hợp, Chủ tịch UBCL&HB, gửi ông Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, dĩ nhiên mỗi người đọc có mỗi cảm nhận riêng. Phần người viết bài này cảm thấy tâm hồn lâng lâng niềm vui và nghĩ ngay tới bài ca ngợi Magnificat: “Lòng trí tôi mừng vui vời vợi… Đấng toàn năng [đang] làm… những điều trọng đại!” Điều trọng đại… cho Giáo Hội Việt Nam hôm nay nhờ sự dẫn dắt và tác động nhiệm mầu của Chúa Thánh Thần!

Phải chăng cùng với sự ra đời của UBCL&HB, văn thư của Đức Cha Nguyễn Thái Hợp đang gửi đi một tín hiệu lạc quan về Giáo Hội CG tại Việt Nam?

Đức Cha Nguyễn Thái Hợp còn ký tên vào thỉnh nguyện thư yêu cầu nhà cầm quyền CSVN ngừng dự án khai thác bauxite miền Cao Nguyên Trung phần Việt Nam.

Đức Cha làm hai công việc trên không với tư cách là nhà trí thức cũng không nhân danh là Giám mục Giáo phận Vinh, mà nhân danh CHỦ TỊCH UBCL&HB của HĐGMVN. Danh chính ngôn thuận!

Quả vậy, dù là một trí thức nổi danh trong nước, Đức Cha Hợp vẫn có thể phân vân không biết mình có nên lên tiếng hay không lên tiếng với vụ bauxite trong tư cách nhân sĩ trí thức. HĐGMVN đã từng đắn đo về sự “lên tiếng hay không lên tiếng” thì Đức Cha Hợp sao có thể qua mặt. Nhưng bây giờ trong trách nhiệm mới của mình, Đức Cha không thể dửng dưng trước nỗi đau của người dân mất quyền sống trong Tự Do và Công Lý.

HĐGMVN đã mất trọn 30 năm dài (1980-2010) mới “tìm kiếm được nhân sự” thích nghi và đáng tin tưởng để trao phó trách vụ Chủ tịch UB Công Lý và Hòa Bình. Thái độ “thận trọng” của HĐGMVN chứng tỏ Ủy ban CL&HB quan trọng biết chừng nào!

Sự xuất hiện của Đức Cha Hợp trong HĐGMVN tạo nên bước ngoặt lịch sử cho Giáo Hội CGVN. Ngài là vị ngôn sứ xứng đáng cứu hàng Giáo phẩm Việt Nam ra khỏi bóng đêm của sự bế tắc cơ cấu kéo dài hơn một phần tư thế kỷ! Bởi vì theo cách giải thích của Đức Cha Phó HĐGMVN, thì lâu nay, dù các tín hữu khát vọng và kêu gào mấy đi nữa, HĐGMVN cũng chẳng thể nào dựng nên được Ủy ban CL&HB “chỉ vì” thiếu nhân sự. Nhân sự bây mới có! Nhân sự ấy chính là Đức Cha Nguyễn Thái Hợp! Vì vậy ngài và UBCL&HB do ngài nắm giữ là hiện tượng đáng trân quý, hiện tượng mà Cộng đồng dân Chúa khắp nơi trên đất nước Việt Nam hằng thao thức và thấp thỏm chờ mong! Tất nhiên, trong nỗi khát vọng ấy, người ta không thể không liên tưởng tới bàn tay lông lá của Đảng và Nhà nước CSVN.

Nhớ lại cái biến cố đổi tên đường ở thành phố Sài Gòn vào thời điểm sau Tháng Tư 1975, hai tên đường Công Lý và Tự Do giữa thành đô Hòn Ngọc Viễn Thông bỗng biến mất. Thực ra hai tên đường ấy chỉ là hai tên gọi vô thưởng vô phạt, chẳng dính dấp dây mơ rễ má gì với bất cứ chế độ hay đảng phái chính trị nào! Chẳng Mỹ-Diệm! Chẳng Mỹ-Thiệu! Cũng chẳng ngụy quân, ngụy quyền gì sốt! Thế mà chúng nó, hai tên đường ấy – Công Lý và Tự Do, bị bức tử ngay sau khi Sài Gòn rơi vào tay kẻ cướp mượn danh “giải phóng”! Công Lý và Tự Do bị hạ sát tất tưởi bởi hai cuộc “đại khởi nghĩa” ghê gớm mang tên “Đồng Khởi” và “Nam Kỳ Khởi Nghĩa!” Cái chết của “Công Lý” và “Tự Do” hằn sâu vết thương trong lòng người dân Việt Nam được diễn tả qua hai câu ca dao thời sự đầy đau xót sau đây:

“Nam Kỳ Khởi Nghĩa tiêu Công Lý

Đồng Khởi vùng lên diệt Tự Do”

Về “Tự do” CSVN tự mâu thuẫn với mình! Bóp chết nó ở nơi này, nhưng lại vẽ hình phóng đại nó ở nơi khác. Trong khi trên các giấy tờ văn kiện chính thức, CSVN buộc phải ghi từ ngữ “Tự Do” trong chùm từ Độc lập – Tự do- Hạnh phúc, nhưng chính bản thân người CS thì lại dị ứng nặng với TỰ DO khi nghe nó được thốt ra từ miệng người dân.

Riêng phạm trù “Công Lý” có vẻ gây mẫn cảm trầm trọng hơn cho CSVN. Họ sợ “Công lý” đến độ chẳng những không dám cho nó xuất hiện trên truyền thông do họ kiểm soát, mà còn tìm cách xóa tẩy nó khỏi những trang sách báo tôn giáo.

Thử mở xem quyển Giáo lý Giáo Hội Công Giáo năm 1997 do Nhà Xuất Bản TP HCM, chúng ta sẽ thấy nhan nhản những chỗ bị kiểm duyệt đục bỏ vì đề cập đến Công lý, Công bằng xã hội. Cụ thể như Giáo lý HTCG số 1903 có câu sau đây: “Nếu các nhà lãnh đạo đưa ra những luật bất công hay sử dụng những biện pháp trái luân lý, lương tâm không buộc phải tuân theo. Trong trường hợp này, quyền bính không còn là quyền bính nữa mà thoái hóa thành áp bức.”

Câu giáo lý trên cùng nhiều câu khác bị bôi trắng trong ấn bản 1997! (Nhiều người không chịu thua, đã in lại trên giấy những câu bị loại và cắt nó dán lên trên chính nơi bị xóa). Việc xâm phạm đến nội dung tác phẩm tôn giáo là một hành động xúc phạm nặng nề tới tôn giáo, một sự vi phạm trắng trợn và thô bạo đến quyền tự do tôn giáo, tự do ngôn luận; như vậy đủ chứng minh CS “vô thần” bị “thần” Công Lý ám ảnh đến nỗi làm cho họ phát run và sợ hãi đến ngần nào!

Do đó, khỏi cần tìm hiểu xem Đảng và Nhà nước CSVN có đóng góp gì không vào sự vắng bóng UB Công Lý & Hòa Bình suốt 30 năm qua (1980-2010) tại Việt Nam, chưa kể 5 năm trước đó (1975-1980) GHCGVN không được phép có một Hội đồng Giám mục, tất nhiên cũng không được phép lập ra ban bệ gì!

Nay đã đến lúc CSVN mất dần khả năng khống chế tinh thần quật khởi của người dân, giảm đi quyền lực trấn áp người dân đang như nước thủy triều cuồn cuộn dâng lên đòi Công lý! UBCL&HB ra đời trong bối cảnh này thật là đúng lúc dù có chút muộn màng! Văn thư của Đức Cha Chủ tịch Ủy ban gửi cho UBND Thành phố Đà Nẵng xuất hiện càng đúng lúc hơn!

Nội dung Văn thư chứa đựng nhiều điều đáp ứng phần nào mong mỏi của mọi thành phần tín hữu Công giáo Việt Nam. Văn thư đặt ra trước công luận 4 vấn đề và nêu lên 3 câu hỏi cho Nhà cầm quyền CSVN (Xin đọc bản văn chính thức của văn thư).

Đặc biệt, văn thư ấy dường như có ý trấn an người Công giáo Việt Nam rằng UBCL&HB đang có mặt và hành động đây! UB không phải là một thứ tổ chức hữu danh vô thực. Nó đang đấu tranh cho Công bằng xã hội như mọi người từng khắc khoải trông chờ!

Thứ hai, Văn thư của Đức Cha Nguyễn Thái Hợp trả lời rõ ràng và đầy đủ việc Giáo Hội CGVN phải “lên tiếng hay không lên tiếng.”

Thư ba, Văn thư đẩy lùi tinh thần chủ bại của ai đó đứng trên cương vị lãnh đạo cao cấp trong Giáo Hội mà lại bảo rằng “chúng con không biết ăn nói!”

Thứ tư, Văn thư là lời giải thích đầy xác tín thế nào là Công Lý, đối lập hẳn với những biện luận vòng vo về Công lý hay dùng danh nghĩa Yêu thương, Bác ái mà ngụy biện làm lệch hướng đi của Công lý, dập tắt ngọn lửa đấu tranh cho Công Lý tại Việt Nam.

Thứ năm, Văn thư tuy chỉ nhắm vào UBND Thành phố Đà Nẵng về các hành động tàn ác vi phạm công bằng xã hội và gây đau thương (chết chóc, tù đày, trốn chạy…) cho giáo dân Cồn Dầu (thuộc cả TP Đà Nẵng lẫn Gp Đà Nẵng). Nhưng không biết nó có làm cho Giám mục Châu Ngọc Tri “giật mình” không? Tội nghiệp! Còn gì nữa thể thống, danh dự và tư cách Chủ chăn của một Bản quyền địa phương trung thành với chủ trương “tốt đời đẹp đạo” và nặng lòng với “công ích” kiểu xã hội chủ nghĩa, bây giờ bị Công lý và Hoà bình của Đức Cha Hợp dạy dỗ?

Riêng về hiệu quả của Văn thư, có lẽ còn phải chờ xem phía bên nhà cầm quyền CSVN có chịu hồi đáp 3 yêu cầu mà Đức Cha Chủ tịch UBCL&HB nêu ra hay không? Hồi đáp như thế nào? Họ sẽ nói gì hay sẽ làm gì cho vấn đề Công bằng xã hội và luật pháp mà Đức Cha Nguyễn Thái Hợp đã đặt ra?

CSVN sẽ thay đổi thái độ của họ đối với dân oan Cồn Dầu, dân oan cả nước và với quyển sở hữu đất đai? Hay là sẽ có một cuộc “đối thoại” mang tính hù dọa hay mơn trớn đối với Đức Cha Hợp để Đức Cha liệu mà “tùy nghi” xử trí? Bản lĩnh của Đức Cha Nguyễn Thái Hợp sẽ tỏ rõ trong sự thách thức này! Tin chắc ngài sẽ không có những bước lùi giống như một vài vị trước đây, khiến cho mọi sự cứ rơi vào vòng lẩn quẩn và cuối cùng trở về với số không, hoặc số âm!

Phần chúng ta hãy cùng nhau cầu xin Chúa Thánh Thần luôn ở bên cạnh Đức Cha Nguyễn Thái Hợp, xin Người luôn gìn giữ và dẫn dắt Đức Cha vững bước trên đường Công lý. Để cho Công Lý và Hòa Bình vẫn mãi mãi là TIẾNG NÓI CỦA NHỮNG NGƯỜI KHÔNG CÓ TIẾNG NÓI đang cần được CÔNG LÝ che chở hầu được sống AN BÌNH và HẠNH PHÚC.

Người viết chỉ xin có một kiến nghị đơn mọn kính dâng lên Đức Cha Chủ tịch Ủy ban Công Lý và Hòa Bình:

Khẩn thiết xin Đức Cha chọn Đức Mẹ Maria, Nữ Vương Công Lý, làm Quan Thầy của Ủy ban. Và mong Đấng Bầu cử thứ hai sau này của UBCL&HB sẽ là Đức Hồng y Phanxicô Xavie Nguyễn Văn Thuận sau khi ngài được Giáo Hội chính thức tuyên Chân phúc.

ĐÔI LỜI VIẾT THÊM

Sau khi kết thúc bài viết vào buổi sáng 27/10/2010, nghỉ ngơi mấy phút, lò mò đi vào trang web Giáo phận Đà Nẵng (giaophandanang.org), tôi chợt thấy có Văn thư của Đức Cha Chủ tịch UBCL&HB với những lời giới thiệu của Chủ trang web như sau:

WGPĐN – 27/10/2010 – Vào lúc 10g30 hôm qua, ngày 26/10/2010, Tòa Giám mục Đà Nẵng nhận được bức thư nhanh từ Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp, Chủ Tịch Uỷ Ban Công Lý và Hoà Bình thuộc Hội Đồng Giám mục Việt Nam. Bức thư Đức Cha Phaolô gửi cho Ông Chủ Tịch UBND TP Đà Nẵng và Chánh án Toà án Nhân dân Quận Cẩm Lệ, nhân đọc được trên mạng lá thư của một số giáo dân Cồn Dầu gửi cho Uỷ Ban Công Lý và Hoà Bình.

Cách đây mấy hôm, chúng tôi cũng đọc được trên mạng một bức thư tương tự gửi cho Đức Giám mục Giáo phận Đà Nẵng, Cha sở Cồn Dầu và Quý Cha trong Giáo phận, đứng tên thân nhân của 6 giáo dân Cồn Dầu đang bị tạm giữ chờ ra tòa. Nhưng qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, vấn đề không giản đơn như thế.

Chúng tôi xin trân trọng giới thiệu nguyên văn lá thư của Đức Cha Chủ tịch Uỷ Ban Công Lý và Hoà Bình, vì nội dung có liên hệ đến giáo dân Cồn Dầu thuộc Giáo phận, lại được gửi trực tiếp cho Toà Giám mục Đà Nẵng,

Mong sao cánh thư này khi được viết hoàn toàn “khách quan”“chưa có cơ hội nghiên cứu hồ sơ của vụ án” tại Cẩm Lệ như bức thư đề cập, sẽ gây được tác động rộng rãi và mạnh mẽ trên các tầng lớp xã hội, giúp giải quyết cách tốt đẹp những gì chúng ta đã và đang trăn trở trong gần một năm qua, khi quyết tâm bảo vệ Giáo Hội khỏi bị lôi cuốn quá sâu vào những cuộc đấu tranh chính trị, kiên trì theo đuổi con đường đối thoại ôn hòa như chọn lựa của Hội Thánh ngày nay.

Xin cám ơn Đức Cha Chủ tịch Uỷ Ban Công lý và Hoà Bình.

Kính mời độc giả cùng đọc bức thư trong tâm tình lắng nghe, suy gẫm và cầu nguyện.

Không biết ai khác phấn khởi hay không với những lời giới thiệu trên, phần tôi đọc xong thì choáng váng. Nghe cay cú làm sao ấy? Phũ phàng quá!

Thế nào là bức thư nhanh? Phải chăng Đức Cha Hợp (1) vội vàng để “bức thư” ấy được viết ra và gửi đi (2) nhân đọc được trên mạng lá thư, chứ không do tham khảo Bản quyền Gp Đà Nẵng?

Cánh thư (kiểu nói của web Gp Đà Nẵng. Sự thật đây không phải là bức thư hay cánh thư, mà là một VĂN THƯ chính thức) (3) đã viết rồi, đã gửi đến cơ quan có trách nhiệm phần đời (UBND Tp Đà Nẵng) rồi, Giáo phận Đà Nẵng còn mong nó “hoàn toàn khách quan” là mong thế nào?

Muốn biết (4) hoàn toàn “khách quan” hay không khách quan, hãy cứ nội dung văn thư mà nghiên cứu chứ mong mỏi cái gì? Có ý mỉa mai không đây? Bởi lẽ Đức Cha Chủ tịch UB CL&HB (5) dù có thể “chưa có cơ hội nghiên cứu hồ sơ của vụ án” nhưng khi đã nhận được sự thỉnh cầu của nạn nhân ở Cồn Dầu, Đức Cha Hợp có văn thư này gửi cho Chính quyền địa phương, như vậy có gì là trái khuấy? Trái lại Văn thư ấy chính là một đáp ứng thích đáng cho sự đòi hỏi Công lý.

Còn việc ĐC Hợp gửi cho Tòa Giám mục Đà Nẵng (bản sao hay phó bản văn thư) thì đó là thủ tục hành chánh, mang tính cách thông tri, sao Gp Đà Nẵng không lôi Văn thư ấy ra mà nói chuyện với Đức Cha Hợp mà lại trách móc đó là “bức thư nhanh”?

Tòa nhà hàng Giáo phẩm Việt Nam rất ấm tình “anh em trong Đức kitô” mà không đối thoại được với nhau, xin đừng đòi có sự “đối thoại” với những kẻ có tai mà không nghe, có mắt mà không thấy, có tim mà không cảm.

ĐC Hợp là Chủ tịch một Ủy ban trực thuộc HĐGM, và Ủy ban này có trách nhiệm bảo vệ công lý, bênh vực những người bị hiếp đáp trong phạm vi cả nước. Đức Cha Hợp gửi văn thư nhân danh Chủ tịch UBCL&HB của HĐGMVN chứ đâu có nhân danh cá nhân, nhân danh Giáo phận Vinh hay Giáo phận Đà Nẵng?

Đọc mấy lời giáo đầu của BBT (?) trang web Giáo phận Đà Nẵng, tôi có cảm tưởng đó là thứ phản ứng cay cú của chính quyền CS Đà Nẵng chứ không phải là tinh thần hợp tác vì đàn chiên của một Chủ Chăn với một Cơ quan có thẩm quyền thuộc cơ chế HĐGM.

Giả sử tất cả các Giám mục đứng đầu các Ủy ban trong HĐGMVN đều bị buộc co mình khép kín trong bức tường thành Tòa Giám mục riêng của mình, thì HĐGM để làm gì? Các Ủy ban trong HĐGM để làm gì? Việc xảy ra ở giáo phận nào, Giáo phận ấy trách nhiệm, dĩ nhiên! Nhưng khi xảy ra một sự việc vượt quá tầm Giáo phận hay đòi hỏi những cách giải quyết có tính cách chuyên biệt rộng rãi hơn thì tại sao các Ủy Ban chuyên môn của HĐGM không đuợc quyền tham gia giải quyết sự việc theo trách nhiệm chuyên môn được ủy thác tại các Giáo phận liên hệ?

Chưa hết! Trang web Giáo phận Đà Nẵng còn gộp lại các “Thông cáo,” “Thư Chung” của Tòa Gm Đà Nẵng thành một pho tài liệu dưới nhan đề “Nhìn lại quan điểm của Tòa Giám mục Đà Nẵng về những vấn đề liên quan đến Giáo xứ Cồn Dầu” cũng đề ngày 27/10/2010 tức là cùng thời điểm mà trang web này đăng tải Văn thư của ĐC Chủ tịch UBCL&HB/HĐGMVN. Có thể đây là một sự “trùng hợp vô tình” chăng? Nhưng cái sự “trùng hợp” này xem có vẻ như là một thách thức nhắm vào Đức Cha Chủ tịch UBCL&HB vậy!

Chỉ tiếc là tác giả bản tổng hợp trên quên thống kê kết quả (hay hậu quả) mà giáo dân Cồn Dầu gánh chịu từ ba văn kiện (gồm 1 thông cáo và 2 bức thư) trong bản tổng hợp ấy! Điều lạ là sau mỗi văn kiện, nhà cầm quyền Cộng sản ở Đà Nẵng lại có ‘điều kiện tốt hơn” để mạnh tay xô Cồn Dầu xuống vực thẳm của sợ hãi, chết chóc, tù tội và ly tán…  Biết đâu việc tập hợp 3 văn kiện của Tòa Gm Đà Nẵng trong thời điểm này cùng với những lời giáo đầu của Chủ trang web Gp Đà Nẵng sẽ thúc đẩy nhà cầm quyền yên tâm hơn để xét xử và thoải mái kết án tù cho 6 giáo dân của giáo xứ Cồn Dầu. Với ưu thế “ngư ông đắc lợi,” tin chắc CSVN sẽ thắng trong vụ xử án này.

LẠI VIẾT THÊM!

Chiều ngày 27/10/2010 (lại cũng là ngày 27/10/2010), chẳng thèm đếm xỉa tới  lời yêu cầu số 1 Văn thư của Giám mục Nguyễn Thái Hợp, Chủ tịch UBCL&HB, “yêu cầu hoãn việc xét xử [6 Giáo dân Cồn Dầu] để làm sáng tỏ nghi vấn,” CS Đà Nẵng mở phiên tòa xét xử 6 nạn dân Cồn Dầu tại quận Cẫm Lệ, Thành phố Đà Nẵng. Kết quả mức án áp đặt cho các bị can như sau:

1. Nạn nhân Nguyễn Hữu Minh:        12 tháng tù giam

2. Nạn nhân Phan Thị Nhẫn:                9 tháng tù giam

3. Nạn nhân Nguyễn Hữu Liêm:        12 tháng tù treo

4. Nạn nhân Lê Thanh Lâm:                  9 tháng tù treo

5. Nạn nhân Trần Thanh Việt:               9 tháng tù treo

6. Nạn nhân Nguyễn Thị Thế:                9 tháng tù treo

Như thế có nghĩa là lời yêu cầu số 1 của UBCL&HB nêu tại Văn thư của ĐC Hợp gửi UBND Thành phố Đà Nẵng ngày 22/10/2010 đón nhận sự thất bại đầu tiên của tân Chủ tịch UBCL&HB/HĐGMVN. Chẳng biết bản tập hợp những văn thư của Tòa Gm Đà Nẵng liên quan tới Cồn Dầu có góp phần vào sự thất bại của UBCL&HB/HĐGMVN hay vào mức án bất công đè lên 6 giáo dân Cồn Dầu không?

Vấn đề còn lại là khi nào yêu cầu số 2 và số 3 của Văn thư do UBCL&HB/HĐGMVN sẽ được đáp ứng từ phía nhà cầm quyền CSVN TP Đà Nẵng! Đáp ứng thế nào? Có cao ngạo khinh thường như đối với yêu cầu số 1 không? Bấy giờ Đức Cha Chủ tịch UBCL&HB sẽ phản ứng làm sao? Đường hướng tiếp theo của Đức Cha Nguyễn Thái Hợp sẽ ngả về đâu?

Còn người  Công giáo Việt Nam thì vẫn nóng lòng chờ xem những tín hiệu kế tiếp từ Ủy ban CL&HB do Đức Giám mục Nguyễn Thái Hợp thủ vai Chủ tịch!

Lê Thiên

27/10/2010


Văn thư của Đức cha Chủ tịch UBCL&HB gửi ông Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng

Tháng Mười 24, 2010

Xin trân trọng gửi tới quý độc giả Công văn của Đức cha Chủ tịch Ủy ban Công lý và Hòa Bình để cùng hiệp thông cầu nguyện cho Giáo hội Việt Nam, cách riêng sáu giáo dân Cồn Dầu.

—————-

Xin hãy nhớ đến và giúp đỡ các nạn nhân lũ lụt đang khốn khó tại Miền Trung Việt Nam.

Mọi đóng góp, cứu trợ, giúp đỡ, xin ghi rõ: Độc giả Nữ Vương Công Lý, xin gửi về Ban Bác ái Giáo phận Vinh (Caritas) với địa chỉ sau:

Linh mục Pet. Nguyễn Văn Vinh

Giám đốc Caritas Giáo phận Vinh

Địa chỉ  – Giáo xứ Văn Hạnh – xã Thạch Trung – Thành phố Hà Tĩnh – Tỉnh Hà Tĩnh

Điện thoại: 84- 39.3858708

Tài khoản: Linh mục Nguyễn Văn Vinh

Ngân hàng Đầu tư & Phát Triển Việt Nam

Chi nhánh Hà Tĩnh

TK số 52010000008989


Đức cha Chủ tịch Ủy ban Công lý và Hòa bình ký tên kiến nghị dừng dự án bauxite Tây Nguyên

Tháng Mười 21, 2010

Đây là lần thứ hai một bản kiến nghị ngừng các dự án bauxite tại Tây Nguyên được các nhà tri thức, nhân sĩ gửi tới các vị lãnh đạo nhà nước Việt Nam.

Trong lần kiến nghị trước (tháng 4/2009) hàng ngàn chữ ký của các nhân sĩ, các nhà trí thức đã được gửi tới các nhà lãnh đạo đất nước, nhưng dự án vẫn được tiến hành cách vội vã.

Trong bản danh sách ký tên kiến nghị lần này, ngoài những người chủ xướng bản kiến nghị như các ông Hoàng Tụy, Nguyễn Huệ Chi, Lê Đăng doanh, Nguyên Ngọc…người ta còn thấy tên của Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình, Giáo sư Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu, Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Chủ tịch tỉnh An Giang Nguyễn Minh Nhị, … Trước đó, bản Kiến nghị còn nhận được chữ ký của Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, Giáo sư, giải thưởng Fields Ngô Bảo Châu và nhiều nhân vật khác.

Về phía Giáo hội Công giáo Việt Nam, ngoài một số linh mục, giáo dân đã ký tên vào bản kiến nghị trước đó, Đức cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp – Chủ tịch Ủy ban Công lý và Hòa Bình, cũng đã ký tên vào bản kiến nghị.

Đây là lần đầu tiên một chức sắc cao cấp của Giáo hội Công giáo ký tên vào một bản kiến nghị ngưng dự án khai thác bauxite Tây Nguyên.

Theo trang bauxitevn, tính đến chiều ngày 20/10/2010, đã có 1500 người ký tên vào bản kiến nghị. Đức cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp ở vào số 1139.

Trả lời câu hỏi của RFI, nhà văn Nguyên Ngọc đã tỏ ý tin tưởng rằng với sự thức tỉnh của công luận Việt Nam, đặc biệt sau những gì xẩy ra tại Hungary, đề án khai thác bauxite ở Tây Nguyên có thể bị ngăn chặn.

21/10/2010

Nữ Vương Công Lý


Đức cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp: "Các giám mục phải mạnh dạn đề cập đến nhân quyền ở Việt Nam"

Tháng Mười 18, 2010

Ngày thứ sáu tuần này, 22/10, ba năm sau khi được loan báo, án phong chân phước cho Đức cố Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận sẽ chính thức được khởi sự, đầu tiên là ở cấp Giáo phận Roma.

Sinh ra tại cố đô Huế ngày 17-4-1928, Ðức Hồng y Nguyễn Văn Thuận chịu chức linh mục năm 1953 và năm 1967 được Ðức Giáo hoàng Phaolô VI bổ nhiệm làm giám mục Nha Trang. Bảy ngày trước 30/4/1975, Ngài được bổ nhiệm làm Tổng giám mục phó Tổng giáo phận Sài Gòn. Nhưng chính quyền không công nhận việc Ngài được bổ nhiệm và đã bỏ tù Ngài trong 13 năm, trong đó có chín năm biệt giam. Ðược trả tự do năm 1988, Ngài được phép ra nước ngoài năm 1991, nhưng trong khi ở hải ngoại, Đức Hồng y Thuận bị cấm trở về Việt Nam.

Năm 1994, cảm mến tài năng và đức độ của Đức cha Thuận, Ðức Giáo hoàng Gioan Phaolồ II triệu Ngài sang Rôma, giao cho giữ chức vụ cấp cao tại Vatican và đến ngày 21/2/2001, phong chức Hồng y cho Ngài. Đức Hồng y Nguyễn Văn Thuận cũng đã được Giáo hoàng cất nhắc lên giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng Tòa Thánh Công lý và Hòa bình từ năm 1994, rồi làm Chủ tịch từ ngày 24/6/1998 đến 16/9/2002, khi Ngài qua đời.

Án phong chân phước cho Đức Cố Hồng y Nguyễn Văn Thuận diễn ra vài ngày sau khi Hội đồng Giám mục Việt Nam lần đầu tiên từ năm 1975 đã thành lập Uỷ ban Công lý và Hòa bình, một uỷ ban sẽ hoạt động theo khuôn mẫu của Hội đồng Tòa Thánh Công lý và Hòa bình. Người được giao giữ chức Chủ tịch đầu tiên của Ủy ban này là Đức Giám mục Giáo phận Vinh Phaolô Nguyễn Thái Hợp. Vào thứ sáu tuần trước ( 15/10 ) , Đức cha Nguyễn Thái Hợp đã trả lời phỏng vấn RFI trong cương vị mới này:

RFI: RFI hôm nay rất vui mừng được tiếp chuyện Đức cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp, Giám mục Giáo phận Vinh và cũng là Chủ tịch Uỷ ban Công lý và Hòa bình mà Hội đồng Giám mục Việt Nam vừa thành lập. Trước hết xin Đức cha cho biết là Uỷ ban này sẽ hoạt động như thế nào ?

Đức cha Nguyễn Thái Hợp: Uỷ ban Công lý hòa bình là một ủy ban trực thuộc Tòa thánh, trực thuộc Đức Giáo hoàng. Nhiệm vụ của ủy ban là tranh đấu cho quyền lợi của con người, để ý đến chiều kích xã hội của vấn đề loan báo Tin Mừng, trong đó có vấn đề việc làm, lao động, quyền con người, hòa bình, chiến tranh, những vấn đề có liên hệ đến sứ vụ loan báo Tin Mừng của người Công giáo trong thời đại hôm nay. Chính vì vậy, trong mấy thập niên sau cùng này, Uỷ ban đã cho xuất bản cuốn về giáo huấn xã hội Công giáo, coi như một cẩm nang tóm lược nội dung hoạt động của Uỷ ban Công lý và Hoà bình. Lãnh vực hoạt động của ủy ban rất rộng lớn, bao gồm các chiều kích : lao động, hòa bình, chiến tranh, nhân quyền, v.v. . . Đức cố Giáo hoàng Gioan Phaolồ đệ nhị coi đây là hình thức cho việc loan báo Tin Mừng cho thế giới hôm nay.

RFI: Áp dụng cụ thể cho bối cảnh Việt Nam thì cụ thể hoạt động trong tương lai của Uỷ ban Công lý và Hòa bình sẽ ra sao ?

Đức cha Nguyễn Thái Hợp: Thực sự thì tất cả các ủy ban của Hội đồng Giám mục Việt Nam cũng chỉ hoạt động trong khả năng và điều kiện của mình thôi. Hội đồng Giám mục Việt Nam khởi đi với 4 ủy ban, rồi sau đó dần dần hầu như là mỗi thời điểm lại thêm một uỷ ban, chẳng hạn như lần họp cách đây mấy năm, đã lập nên Uỷ ban Giáo dục Kitô giáo và lần cuối cùng này lập Uỷ ban Công lý và Hòa bình. Còn một số ủy ban nữa mà chưa thấy có nhu cầu thành lập như Đối thoại liên tôn hay Đại kết giữa các Kitô hữu với nhau. Uỷ ban Công lý và Hòa bình ra đời trong bối cảnh hôm nay vì Hội đồng Giám mục nghĩ rằng có đủ nhân sự hơn và điều kiện có thể cho phép nghĩ đến chiều kích xã hội, vấn đề loan báo Tin Mừng. Nhưng ủy ban đó hoạt động như thế nào thì cũng phải chờ vấn đề nhân sự, rồi vấn đề hoàn cảnh, thời thế. Hiện giờ chúng tôi chưa bố trí được nhân sự, ngân khoản, văn phòng. Tất cả chuyện đó là chuyện dài hơi.

Giáo hội có sứ vụ loan báo Tin Mừng, thì Giáo hội cần phải lên tiếng về những gì đụng chạm đến con người. Chính vì vậy, chúng tôi nghĩ rằng trong tương lai, phải đề cập đến những vấn đề như lương bổng, quyền lợi người lao động, chênh lệch giàu nghèo, và ngay cả quyền lợi giai cấp công nhân, nông dân.

Đức cha Phaolo Nguyễn Thái Hợp

RFI: Thưa Đức cha, theo chiều hướng hoạt động vì quyền lợi con người, vì nhân quyền, vì hòa bình, Ủy ban có thể làm được gì để giảm bớt cách biệt xã hội ngày càng lớn ở Việt Nam ?

Đức cha Nguyễn Thái Hợp: Thực sự thì Giáo hội không bao giờ chủ trương làm thay cho Nhà nước và cũng không phải là sứ vụ của Giáo hội. Nhưng Giáo hội có sứ vụ loan báo Tin Mừng, thì Giáo hội cần phải lên tiếng về những gì đụng chạm đến con người. Chính vì vậy, chúng tôi nghĩ rằng trong tương lai, phải đề cập đến những vấn đề như lương bổng, quyền lợi người lao động, chênh lệch giàu nghèo, và ngay cả quyền lợi giai cấp công nhân, nông dân. Việt Nam tự hào là đất nước của giai cấp công nông, nhưng thực tế hiện nay là giai cấp công nhân bị thiệt thòi rất nhiều. Tất cả những điều đó đều nằm trong suy tư của Giáo hội Công giáo. của Uỷ ban Công lý và Hoà bình, cũng như của tất cả người Công giáo. Rồi vấn đề đất đai, quyền sở hữu cũng là một vấn đề. Trên nguyên tắc đất đai là thuộc sở hữu Nhà nước, nhưng trong rất nhiều trường hợp, chúng ta thấy một số bãi biển đẹp nhất bay giờ bổng dưng được tư hữu hóa một cách chưa được chính đáng bao nhiêu. Thành ra người dân luôn luôn bị thiệt thòi. Có rất nhiều điểm cần phải suy nghĩ và đào sâu hơn.

RFI: Trong chiều hướng đó thì Đức cha nhìn thế nào về sự cộng tác của Uỷ ban với chính quyền, với các tổ chức xã hội dân sự?

Đức cha Nguyễn Thái Hợp: Điều đó thật ra còn tùy điều kiện của hai bên nữa. Nhưng nói chung theo định hướng của Đức Giáo hoàng Benedicto 16: « Đối thoại thẳng thắng và cộng tác chân thành », Giáo hội không chủ trương thay Nhà nước, nhưng Giáo hội và Nhà nước đều gặp nhau ở chổ là phục vụ con người. Trên cái chổ phục vụ con người đó thì có nhiều khi Giáo hội phải cộng tác với Nhà nước, có nhiều khi phải tán đồng với những điều mà Nhà nước làm mà ích quốc lợi dân, nhưng cũng vì vậy mà phải lên tiếng nếu thấy rằng những điều mà Nhà nước làm có lẽ chưa ích quốc lợi dân bao nhiêu. Đó là điều mà chúng tôi suy nghĩ. Nhưng làm được đến đâu thì còn lệ thuộc rất nhiều yếu tố.

RFI: Trước đây, Đức cha cũng đã hoạt động rất nhiều trong lĩnh vực xã hội, từ thiện. Những hoạt động từ thiện nó có sẽ nằm trong khuôn khổ hành động của Ủy ban Công lý và Hòa bình?

Đức cha Nguyễn Thái Hợp: Hoạt động từ thiện thì nằm ở Uỷ ban Caritas Bác ái Xã hội. ( Tôi vừa mới đi Quảng Bình với Uỷ ban Bác ái Xã hội để giúp nạn nhân bão lụt ). Uỷ ban Công lý và Hòa bình cũng có liên hệ với Uỷ ban Caritas và Uỷ ban Giáo dục Kitô giáo, nhưng mỗi cái có một sắc thái riêng. Nhưng điều mà Uỷ ban Công lý và Hòa bình muốn nhắm tới đó là vấn đề quyền lợi con người, tức là có chiều kích rộng hơn, chứ còn đi vào trực tiếp trong vấn đề cứu trợ thì đã có Uỷ ban Bác ái Xã hội.

RFI: Thưa Đức cha, trong thời gian qua, đất đai đã trở thành vấn đề nóng bỏng và đã xảy ra nhiều vụ tranh chấp, đôi khi dẫn đến bạo lực, giữa chính quyền địa phương với giáo dân. Trong tinh thần đối thoại, theo Đức cha, vấn đề đất đai nên được giải quyết như thế nào để tránh tái diễn xung đột giữa Nhà nước với Giáo hội trong tương lai?

Đức cha Nguyễn Thái Hợp: Vấn đề đất đai đã gây ra nhiều sự cố ở Việt Nam và cũng là nguồn gốc của nhiều vụ tham nhũng. Xung đột đất đai đâu phải chỉ liên quan đến người Công giáo. Người Công giáo chỉ là một nhóm nhỏ thôi. Tất cả những vụ khiếu kiện, đấu tranh đều liên hệ đến đất đai. Tôi nghĩ rằng trong tương lai, phải nghĩ đến chuyện hiện đại hóa luật đất đai để nó hợp lý hơn, ít duy ý chí hơn và có thể phục vụ được người dân, đáp ứng nhu cầu của người dân, cũng như các doanh nghiệp trong giai đoạn mới và nói chung là công bằng hơn, chứ không thể kéo dài luật đất đai hiện hành.

RFI: Thưa Đức cha, nhân quyền là một trong những lĩnh vực hoạt động của Uỷ ban Công lý và Hòa bình. Ở Việt Nam, cho tới nay, nhân quyền vẫn là vấn đề tế nhị. Theo Đức cha, việc đấu tranh cho nhân quyền nói chung và quyền tự do tôn giáo nói riêng phải được thực hiện như thế nào?

Đã đến lúc, chúng tôi nghĩ rằng Hội đồng giám mục cũng như các giám mục cũng phải lên tiếng rõ hơn về vấn đề đó, mặc dù là vấn đề nhạy cảm. Nhưng đó cũng là đóng góp cho con người và cho dân tộc. Cái quyền đó không chỉ là quyền của người dân, mà là quyền của cả dân tộc, chẳng hạn như vấn đề Biển Đông. Đó cũng là vấn đề nhạy cảm mà đã đến lúc, với tư cách là thành phần của dân tộc, chúng ta cũng nên nghĩ đến chuyện đó.

Đức cha Phaolo Nguyễn Thái Hợp

Đức cha Nguyễn Thái Hợp: Vấn đề nhân quyền luôn là vấn đề nhạy cảm. Nếu anh đọc lịch sử thì sẽ thấy nó luôn là vấn đề nhạy cảm. Chúng ta có những luật về nhân quyền, có bản tuyên ngôn về nhân quyền của Liên hiện quốc là phải trải qua bao nhiêu tranh đấu, ngay cả ở những nước lớn như Hoa Kỳ, quyền của các sắc tộc, của những người da màu, thì phải trải qua bao nhiêu tranh đấu mới được. Tôi nghĩ rằng ở Á Đông cũng vậy. Cách đây mấy chục năm, một số người nghĩ rằng cái nhân quyền đó là quan điểm của Tây phương, chứ không phải của Á Đông. Nhưng hôm nay có lẽ ít người dám nghĩ như vậy, vì dù sao có những quyền căn bản của con người, có những quy định của quốc tế. Nhưng áp dụng và đi như thế nào thì tùy thuộc vào thực tại xã hội, thực tại lịch sử. Quan điểm chung của Đức Giáo hoàng Benedicto 16 “ Đối thoại thẳng thắng và cộng tác chân thành để làm sao quyền con người được thực hiện. Và đã đến lúc, chúng tôi nghĩ rằng Hội đồng giám mục cũng như các giám mục cũng phải lên tiếng rõ hơn về vấn đề đó, mặc dù là vấn đề nhạy cảm. Nhưng đó cũng là đóng góp cho con người và cho dân tộc. Cái quyền đó không chỉ là quyền của người dân, mà là quyền của cả dân tộc, chẳng hạn như vấn đề Biển Đông. Đó cũng là vấn đề nhạy cảm mà đã đến lúc, với tư cách là thành phần của dân tộc, chúng ta cũng nên nghĩ đến chuyện đó.

RFI: Xin cám ơn Đức cha Nguyễn Thái Hợp

Thanh Phương

Nguồn: RFI